Rij ’s morgens van Gent naar Brussel om op je werk te geraken en je weet dat er dringend nood is aan een betere vorm van vervoer. In de file staan kost de economie handenvol geld en beperkt ook de mogelijkheden van snel transport. Iedereen verwacht zijn goederen zo snel mogelijk op de plaats van bestemming, maar het verkeer maakt het onmogelijk om te plannen wanneer de goederen aankomen. Een visionair vervoersplan kan een einde maken aan al deze beslommeringen.

Om ergens te geraken moeten we ons een fantastisch toekomstbeeld voor de ogen halen: hoe leuk zou het zijn om op 20 minuten in Parijs te staan? Of op een uur en half aan de Costa Brava? Wat als je nu zou kunnen verzekeren dat die dringende levering er op een uur zou staan (dat kunnen bijvoorbeeld nieuwe schoenen zijn van Zalando die je straks wil aandoen om naar dat feestje te gaan)? Een vervoer aangepast aan de vraag van de klant, en gecombineerd met een voertuig op maat zou dat werkelijk kunnen maken.

Een voorbeeld: naar Parijs ga je voor 3 dagen, een citytrip dus. Je gaat met je lief en in totaal heb je dus maar een beperkte bagage nodig. Om vandaag die citytrip te doen heb je enerzijds een koffer nodig om je kleren in te steken. Geen nood, je hebt er thuis verschillende staan en je kiest die waarin al je kleren passen. Die koffer steek je in de auto waarmee je ook gaat werken, een Passat break. Je vertrekt ruim op tijd naar het dichtsbijgelegen station, op een kwartiertje rijden als het verkeer meezit. Daar parkeer je de auto en betaalt voor de volgende 3 dagen. Je sleurt je koffer naar de lokettenhal van het station om een ticketje te kopen (precies toch wat veel meegenomen want de koffer is behoorlijk zwaar en de wieltjes werken niet perfect meer na al die jaren), dan klim je op het perron met je bagage om op de trein te wachten die je naar de volgende trein brengt. In het tussen station moet je gelukkig niet aanschuiven voor een ticket, voor de hogesnelheidstrein heb je dat op voorhand moeten kopen. Sleuren en wachten is nog wel de boodschap. Van dan gaat het snel, op een uur en twintig minuten sta je in het noordstation van Parijs. Nog een paar haltes met de metro en je bent na ettelijke uren op je bestemming, een mooi ouderwets hotelletje in het centrum van Parijs. Gedurende de 2 dagen die je resten vooraleer je terug naar huis gaat neem je het openbaar vervoer in Parijs: de metro, de trein, soms ook de bus als je veel tijd hebt. Als het echt goed weer is kan je zelfs een groot stuk verkennen met een geleende fiets.

In de toekomst gaat dat zo: het vervoerssysteem weet via je agenda dat je naar Parijs gaat en vraagt je even op voorhand welke bagage je meeneemt. Is het de eerste keer dat je die bagage gebruikt dan zal je wat info moeten invoeren in het systeem, daarna is je koffer bekend. Ingeval je een geregistreerde bagage hebt (bij de aankoop worden de gegevens gelogd) dan klik je op het overeenstemmende prentje, of geef je een stemcommando zoals: “die zwarte met de twee strepen”. Op het juiste tijstip wordt je gewekt zodat je voldoende tijd hebt om je klaar te maken. Wanneer het tijd is om te vertrekken staat je voertuig voor de deur te wachten. Het voertuig is niet alleen aangepast aan het aantal personen die mee moeten (in dit geval jij en je lief), maar ook aan de bagage die er mee moet (de zwarte koffer met de twee strepen). De koffer plaats je in de bagageruimte en je zet je neer in de comfortabele zetels. Het voertuig is niet van jou, maar je kan het interieur wel aanpassen aan je smaak, met verschillende schermen die geïntegreerd zijn in het voertuig. Heb je al voorkeuren opgegeven dan is het voertuig al persoonlijk ingericht. Bekijk voor meer informatie over de binnenkant van het voertuig naar het prototype van Mercedes.

Stel dat het voertuig je nu afzet bij het eerste treinstation, dan blijven alle andere beslommeringen ongeveer dezelfde (behalve het ticket van de trein, dat kan makkelijker). Maar het nieuwe vervoerssysteem gaat een stap verder: je wordt tot aan een station gebracht waar je voertuig gekoppeld wordt aan een ultrasnel systeem (check hiervoor de Hyperloop van Elon Musk). Je hoeft zelfs niet uit te stappen, je voertuig wordt gewoon in de Hyperloop gereden en gaat dan aan 1000 km per uur naar Parijs. De laatste kilometers tot aan je hotel blijf je nog altijd zitten in je voertuig.

Tijdens je reistijd ben je volledig vrij: je kan makkelijk bekijken welke uitstappen je wil doen, je kan nog even telefoneren naar de kinderen om te vertellen dat ze hun huiswerk nog moeten doen, …

In Parijs zal er een ander voertuig je rondrijden naar de bezienswaardigheden die je gekozen hebt, die kan iets kleiner zijn want je bagage moet niet mee, en met een panoramisch dak omdat je tijdens de rit Parijs kan bewonderen.

Ander voorbeeld: je gaat voor 10 dagen naar Spanje op de camping. Je bent nu met 4 personen plus een hond, hebt niet alleen kleren nodig maar ook een tent en alle andere materiaal voor op de camping. Je neemt zelfs een kleine BBQ mee omdat je op de camping graag om de paar dagen een stukje vlees grillt. Het systeem zal je hier wat suggesties doen over de bagage die je mee wil nemen, het is een beetje ingewikkelder dan de ene koffer voor Parijs. Het voertuig dat je komt afhalen is aangepast aan de passagiers en aan de bagage die mee moet. Er is voldoende entertainment voor de lange reis die je gaat maken, muziek voor iedereen, info over de bestemming en de bezienswaardigheden, … Met de Hyperloop doe je ongeveer een uur en half tot aan het volgende station in het noorden van Spanje. Reken dat je dan nog een uur rijdt tot op de camping (je kan natuurlijk aan je voertuig vragen om even te stoppen voor een plaspauze en om je benen te strekken).

Ga je met 5 vrienden naar een café, dan staat er een groot voertuig klaar zonder bagagecontainer. Moet je planken gaan halen bij de Brico, dan staat er een voertuig klaar met één zitplaats en met een bagagecontainer groot genoeg voor de planken. Besluit je om na de Brico eerst iets te gaan eten met je vrouw en kinderen, dan ontmoeten jullie voertuigen elkaar zo snel mogelijk zodat je bij hen kan instappen, je planken worden naar huis gereden en de bagagecontainer blijft daar wachten tot je weer thuis bent. Het voertuig is dan alweer op weg om iemand anders te vervoeren.

Goederenvervoer zorgt bijna altijd voor de grootste problemen: vrachtwagens nemen veel plaats in op de autostrades en op kleine wegen zijn ze vaak te groot om makkelijk door het verkeer te geraken. Grote vrachtwagens vervoeren ook vaak kleine paketten, niet aangepast aan de maat van de goederen. De vrachtwagenchauffeurs staan ook vaak onder enorme druk om op tijd op de bestemming te zijn en om teveel uren te rijden. Daardoor maken ze ook sneller een fout die op zijn beurt voor verkeersproblemen zorgt. Een modulair systeem, met zelfrijdende vrachtwagens die aangepast zijn aan de goederen kan een oplossing bieden.

Vrachtwagens zijn altijd duur in aankoop, waardoor ze eigenlijk heel geschikt zijn om duurdere technologie in te smokkelen. Zelfrijdende vrachtwagens, of toch tenminste met de nodige sensoren en software zoals de Tesla Autopilot, zouden al onmiddelijk kunnen zorgen voor een veiliger verkeer. Er wordt al volop geëxperimenteerd met vrachtwagens die als treintjes achter elkaar rijden en het vraagt allicht de minste aanpassing aan de structuur van de wegen. Wanneer die vrachtwagens gaan communiceren met andere voertuigen kan een veilig systeem ontstaan dat alvast voor minder ongevallen zorgt op de grote wegen.

Voor de kleinere wegen is een modulair systeem onontbeerlijk: stel dat je een vrachtwagen laadt voor één bestemming, tussen 2 grote goederenstations. Dan kan je een trein gebruiken of vrachtwagens in treintjes laten rijden. De vrachtwagen wordt op de ene locatie volgestouwd en op de andere locatie afgeladen. Pas dan worden de goederen gesorteerd en overgeladen in een camionette om tot bij de eindklant te rijden. Met een modulair systeem kan je inpakken aangepast aan wat er later mee moet gebeuren. Aparte koffers voor een bepaalde wijk in een stad, bijvoorbeeld. De koffer wordt geladen, rijdt voor een groot deel mee met de vrachtwagentrein en wordt in het goederenstation gekoppeld aan een kleiner voertuig dat de pakjes naar de wijk brengt. Met zelfrijdende voertuigen kan de bezorging automatisch gebeuren: het pakje wordt op het juiste adres gedeponeerd, of staat in een wachtcontainer totdat de klant thuis komt. Nog straffer is dat de modulaire containers gemaakt zijn op maat van het pakje en dat die ook op zich tot bij de klant kan rijden. Bekijk het dan als een autootje op afstandbediening, met batterijen die maar groot genoeg zijn voor een beperkte autonomie.

Voor al deze technologieën kan een deel van de huidige infrastructuur behouden blijven: straten in steden en gemeentes zullen weinig moeten veranderen, gewoon mettertijd meer aangepast aan het nieuwe verkeer. Tussen steden en gemeentes kunnen de provinciale wegen aangepast worden voor sneller vervoer. Tussen grote steden worden de treinbeddingen gebruikt om een Hyperloop te bouwen. De wegen én het vervoer worden deel van een nutsvoorziening, vergelijkbaar met gas en elektriciteit, waar de gebruiker geen zeggenschap heeft over de manier waarop het transport werkt, maar wel volop kan genieten van alle voordelen.

De echte rijke mensen zullen nog wel een eigen voertuig kunnen bezitten, één dat helemaal persoonlijk is. Vraag is of dat wel een meerwaarde zal geven, maar je kan natuurlijk nooit uitsluiten dat de wagen als statussymbool helemaal zal verdwijnen.

Het systeem is niet in 1-2-3 te implementeren. Er is zowel een aanpassing aan de infrastructuur als een mindset nodig. Maar met het idee voor ogen kan begonnen worden aan de uitbouw ervan. Technologie aanwenden om het aantal ongevallen te verminderen is een logische keuze. De kennis van Tesla gebruiken om veilige vrachtwagens te maken moet een doelstelling zijn op korte termijn. Als meerdere kapitaalkrachtige autobouwers werken aan veilige systemen is het een kwestie van enkele jaren vooraleer we die vrachtwagens kunnen verwelkomen. Het is allicht niet voor iedere transporteur mogelijk om te investeren in nieuwe vrachtwagens, om nog maar te zwijgen van de krakemikkige vehikels die uit het voormalig oostblok naar hier komen, maar het moet wel een doel zijn om het zo snel mogelijk in te voeren om het verkeer leefbaarder te maken. In de tussentijd is letterlijk een vervoer op 2 snelheden een mogelijke piste.

Modulair leveren is een volgende stap die veel potentieel heeft. Zoals Amazon nu al de mogelijkheid heeft om met een drone te leveren kunnen we nieuwe systemen opzetten die gericht zijn op het op maat leveren van pakketten. Er zijn al voldoende systemen van automatische warehouses, automatische leveringen kunnen een volgende stap zijn. Ik denk hierbij aan RFID of NFC in het pakje, sorteren op de eerste locatie en bij elke volgende locatie worden grotere aantallen pakketten die bij elkaar horen gebundeld, kleine robotten of drones die de pakjes leveren in de last mile, … Er zal maar plaats zijn voor één systeem, onafhankelijk van de organisatie die er geld mee verdient. Alle grote spelers zoals DHL, TNT, DPD en andere zullen samenwerken zodat een pakket de meest optimale weg aflegt om op de bestemming te geraken.

Veiligheid is een belangrijk punt voor elk vervoer. Met de zelfrijdende auto’s hebben we alvast het voordeel dat de machine zorgt dat het verkeer zonder botsingen gebeurt. Maar tegelijkertijd zullen alle systemen die elkaar van informatie voorzien altijd in real time moeten kunnen ageren. De datastromen moeten altijd werken. Elk voertuig wordt daarom ook een communicatieplatform. Niet alle informatie moet op elk moment op een centraal punt aankomen. Voertuigen kunnen onderling informatie uitwisselen binnen hun reikwijdte: 2 voertuigen die in dezelfde straat rijden moeten wel onderling informatie uitwisselen, maar een voertuig in een volgende stad heeft die info niet nodig. Dit vraagt om een andere aanpak dan wat we nu gewoon zijn, waar het dataverkeer via vaste knooppunten loopt, waardoor de informatie soms een zeer lange weg aflegt om tot bij iemand te geraken die naast je zit (twitter bijvoorbeeld een bericht naar iemand die naast je zit, de weg die dat bericht aflegt is behoorlijk lang).

Een tweede aspect is de veiligheid voor het voertuig zelf. Wanneer ik wacht op mijn voertuig wil ik niet dat iemand anders daar in kan stappen. Met een paswoord is dat probleem gedeeltelijk op te lossen. Voordeel van een paswoord is dat het een beveiliging is met een yes/no-methode: het paswoord is 100% exact of niet, 12345 is juist maar 12346 is niet juist. Bij bijvoorbeeld beveiliging door een vingerafdruk moet het resultaat niet 100% juist zijn, kleine afwijkingen worden doorgelaten. Dat maakt het mogelijk om de beveiliging te kraken. Paswoorden zijn ook te kraken wanneer je meer tijd hebt, maar hebben vooral als nadeel dat je ze kan vergeten. Wanneer je in je voertuig stapt moet het paswoord direct gegeven worden, er is geen tijd om nog na te denken over welk paswoord je nu weer gebruikte voor dit voertuig.

De combinatie van beveiligingsmethodes is allicht de juiste: een eenvoudig paswoord dat je altijd gebruikt plus een tweestapsverificatie (de auto stuurt een code naar je persoonlijke device zoals een smartphone, die code wordt gecomuniceerd naar het voertuig) plus een biometrische beveiliging. Het is niet ondenkbaar dat de biometrische beveiliging ook van een chip komt die ingeplant is en die iedereen een unieke code geeft. De vraag is of we met die inbreuk op onze privacy kunnen leven. Allicht moeten de voordelen van het systeem groot genoeg zijn om het nadeel van de privacy te vergeten (zie ook Facebook voor dit verhaal, die nemen ook duidelijk een deel van je privacy af in ruil voor het verdelen van je berichten).

De voertuigen zelf kunnen ook bijdragen aan een verhoogde veiligheid voor iedereen. Ze gaan gedurende de kilometers die ze afleggen informatie kunnen verzamelen met de sensoren die aanwezig zijn in de voertuigen. De informatie moet niet per sé een inbreuk zijn op de privacy, maar kan wel bijvoorbeeld verdachte handelingen van een persoon detecteren. De data zelf zal onherkenbaar als big data opgeslagen worden, maar met de juiste logaritmes kan de info over verdachte personen of handelingen een bruikbaar resultaat genereren. Overheden en bedrijven gebruiken die data toch al, maar met de data die van de voertuigen komt kunnen ze een stap verder gaan.

Ik vertrouw nu al veel van mijn data toe aan Google. In ruil daarvoor zal Google me al af en toe laten weten wanneer ik moet vertrekken om op tijd op mijn volgende afspraak te zijn. Of ik krijg sneller een antwoord op de vraag die ik aan Google stel (of nog voor ik ze stel). De vraag die iedereen zich stelt is natuurlijk wat er gebeurt wanneer de data gebruikt wordt door iemand die mijn toestemming niet heeft. Google kan best zijn gebruikersvoorwaarden aanpassen zodat het mijn locatiegegevens kan doorverkopen. Dat moet zelfs Google niet zijn, een eenvoudige app op mijn smartphone kan toegang hebben tot mijn locatiegegevens (minder makkelijk dat het ongemerkt gebeurt op de nieuwere versies van Android, maar toch, ik bekijk het ook niet altijd welke toestemming ik geef aan apps). Vaak wordt er dan gezegd dat het geen kwaad kan zolang je niks fout doet, maar dat is een dunne lijn: wat voor mij kan is misschien helemaal niet aanvaardbaar voor iemand anders. Gaan we ons dan aanpassen aan wat de meerderheid beschouwt als normaal? Gaat het zover dat Google binnenkort bepaalt waar ik best naartoe ga, gebaseerd op de data die tot in zijn systemen is doorgesijpeld (want ik geef natuurlijk niet alle data prijs)? Zullen we met de nieuwe vervoerssystemen nog meer de weg op gaan die door de grote organisatoren opgelegd wordt?

En wat als een criminele organisatie weet waar ik ben? Ze kunnen met zekerheid zeggen dat mijn smartphone zich ver van huis bevindt, dus waarschijnlijk is er niemand thuis en dan kunnen ze makkelijk mijn huis leeghalen. Maar ook de voertuigen zullen weten dat ik niet thuis ben en kunnen die informatie op hun beurt gebruiken om ervoor te zorgen dat er meer voertuigen mijn huis passeren om een oogje in het zeil te houden. Het zou een heel nieuwe business kunnen worden, beveiligingsfirma’s die heel gericht controles uitvoeren aan de hand van de data van de voertuigen (Google Safety).

De grotere bezorgdheid zit hem in de mensen die de vervoersystemen in handen hebben. Zal je meer moeten betalen om sneller van punt A naar punt B te geraken? Waarschijnlijk wel, tenzij we een situatie hebben zoals met telecomproviders, waarbij je de snelheid van je internet kan aanpassen naargelang de prijs die je betaalt, maar daarboven staat wel een regulator die de excessen bant en die ervoor zorgt dat geen van de providers een belangrijk concurrentieel voordeel heeft ten opzicht van een andere om monopolievorming tegen te gaan. Die regulator zal ook nodig zijn voor het vervoerssysteem, waarbij verschillende partijen winst kunnen maken met vervoer, maar die ook moeten bijdragen aan de ontwikkeling en het up-to-date houden van het systeem. Bijkomend zullen de providers buiten hun eigen domein moeten treden om gebruikers te winnen, bijvoorbeeld door de rechten van voetbalmatchen te verwerven om in het voertuig te tonen. Het kan dan dus best dat een abonnement meer of minder kost bij deze of gene provider, zolang er maar eerlijke concurrentie is.

Elon Musk beweert alvast dat in 2018 de eerste zelfrijdende Tesla op de baan rijdt, en met zijn Hyperloop zit hij aan de bron van de volgende transportrevolutie. Hopelijk staan er nog andere entrepreneurs op om het nieuwe vervoerssysteem werkelijkheid te maken.